woensdag

Zin en onzin

Tweedubbel
Dat overkomt me niet nog een keer, dacht ik, toen bleek dat het omslag van mijn eerste boek al eerder was gebruikt voor een ander boek.

Maar het overkwam me wel nog een keer. In dezelfde maand dat Zeven meter onder water verscheen, kwam er een boek uit van een Amerikaanse schrijfster met exact hetzelfde omslag.

Hoe dat kon? Uitgeverij Podium had de rechten voor het gebruik van de foto louter in Nederland en België gekocht; de Engelse uitgever van Laura Hendrie de rechten voor gebruik louter in Engeland. Dat is namelijk goedkoper dan de wereldrechten kopen. Maar via de Britse boekhandel Waterstones kwam het boek van Hendrie toch in Nederland terecht, waardoor er in maart 2001 twee boeken met exact hetzelfde omslag in de boekwinkel lagen.



Rob Schouten in Trouw

Als het niet door de voordeur gaat dan maar via de achterdeur. De schrijfster Marieke Groen, wier werk (bijvoorbeeld 'Zeven meter onder water' en 'Net als Barbapappa') mij tot nu toe ontgaan was, trekt de aandacht met een website, www.mariekegroen.nl, waarop ze niet alleen hele recensies van haar werk plaatst maar de negatieve ook van commentaar voorziet.
Mis Marieke! Alvorens wij van de Commissie Literaire Bedrijvigheid eens op je terrein komen kijken moet ons van het hart dat de mening van schrijvers over hun werk er in het geheel niet toe doet. Als het geschreven is, is het niet meer van hem of haar. Het is als met een ei: welke kip het gelegd heeft interesseert ons niet, als het maar smaakt! Critici schrijven hun stukken dan ook niet voor die ene auteur van het prachtwerk maar voor al die lezers ervan. Voor de schrijver zelf rest weinig meer dan zich te verbijten want met een boos briefje naar de recensent, laat staan naar de krant waarin het peststuk staat, laat hij zichzelf van z'n kinderachtigste kant zien. En dus moeten schrijver en criticus elkaar maar zoveel mogelijk links laten liggen.

Kennelijk vindt Marieke Groen dat maar een hondse moraal, dus pakt ze op haar beurt haar critici aan. Foutjes die ze gemaakt hebben. Feit jes die ze verkeerd weergeven. Bijvoorbeeld Daniëlle Serdijn die in haar bespreking in Het Parool van 'Zeven meter onder water' het tijdsbeeld van dat boek alsvolgt karakteriseert: 'De jongste Osmondtelg is op iedere meisjeskamer te vinden'. Commentaar van Groen: 'Danny Osmond was niet de jongste Osmondtelg maar de op een na jongste.' Direct blijkt het vermoeiende en tot niets leidende karakter van dit soort orthodoxie, ik lees namelijk nergens dat Serdijn de jongste telg Donny noemt maar vraag mij zelf bij haar kritiek wel iets anders af, namelijk wat die jongste Osmond op al die meisjeskamers doet, of doelt ze op Osmond in effigie, op een poster?

Gelukkig zijn de meeste schrijvers nog te achterlijk om zich van websites en andere online vergaderplaatsen te bedienen maar het lijdt geen twijfel, er is een nieuw genre in de maak: de publieke kritiek-repliek. En het met chatboxen, SMS-berichten en MSN-conversaties toch al overvolle communicatie-universum heeft er weer een kakelverse kwaakgelegenheid bij!

NRC heeft er ook wat over te zeggen
Auteur Marieke Groen heeft besloten haar onlangs bij uitgeverij Podium verschenen romandebuut Zeven meter onder water te vuur en te zwaard te verdedigen tegen aanvallen van critici. Op haar website voorziet de auteur de - negatieve - besprekingen van haar roman van repliek, door ze integraal te plaatsen en te voorzien van voetnoten.

Bij een bespreking van Daniëlle Serdijn in Het Parool plaatst Groen er zeven. Bijvoorbeeld wanneer Serdijn suggereert dat in Groens verhalenbundel Net als Barbapapa `oude films' en `fonduestellen' voorkomen. Groen in haar voetnoot: `Opmerkelijk: in mijn verhalenbundel komt geen enkele oude film of fonduestel voor...'

Ook Fleur Jurgens, die Groens roman voor HP/De Tijd besprak krijgt de wind van voren. Jurgens voegt in haar bespreking twee personages samen, wat bij Groen de reactie ontlokt: `I
k heb het vermoeden dat mevrouw Jurgens niet verder is gekomen dan hoofdstuk 1.'
Groen vindt haar eigen webstie een mooie plek om te reageren op de critici. `Als je ze een brief stuurt staat dat zo kinderachtig. Dit is mijn eigen plekje, waar ik mensen tongue in cheek kan aanpakken.'